Hoe word je genoemd door ChatGPT, Perplexity en Google AI Overviews?

Je wordt genoemd in een AI-antwoord als de crawler je pagina mag ophalen, op die pagina een kort en concreet antwoord staat, en andere bronnen hetzelfde over je zeggen. Dit is wat je daar zelf aan kunt doen.

Je wordt genoemd in een antwoord van ChatGPT, Perplexity of Google AI Overviews als drie dingen tegelijk kloppen: hun crawler mag en kan jouw pagina ophalen, op die pagina staat een kort en concreet antwoord op de vraag die gesteld wordt, en er zijn bronnen buiten je eigen site die hetzelfde over je zeggen. Er is geen knop en geen advertentieplek voor de bronvermelding: de assistent kiest zijn bronnen op het moment dat hij het antwoord schrijft, uit wat hij op dat moment kan lezen.

Dat is goed nieuws voor een installateur met vijftien man, en slecht nieuws voor wie denkt dit met budget te kunnen regelen. Hieronder staat per voorwaarde wat je zelf kunt doen, en hoe je nameet of het werkt.

Wat is er anders aan een AI-antwoord dan aan een zoekresultaat?

Een zoekresultaat is een lijst waaruit de klant zelf kiest. Een AI-antwoord is één tekst waarin twee of drie namen staan, met een paar bronlinks eronder die de meeste mensen niet aanklikken.

Het gevolg voor jou: de vraag is niet meer of je op positie vier of zeven staat, maar of je in de tekst voorkomt. Een klant die vraagt “wie kan in Goes een dakkapel plaatsen met een strakke planning” krijgt een antwoord in plaats van tien opties. Sta je daar niet in, dan besta je in dat gesprek niet. Tegelijk geldt: wie er wél in staat, krijgt een aanbeveling in plaats van een vermelding. Het verschil tussen de twee manieren van vindbaar zijn staat uitgewerkt in SEO of GEO.

Hoe komt een AI-assistent aan de bronnen die hij noemt?

Via twee verschillende routes, en alleen de tweede levert een bronvermelding op.

De eerste route is het model zelf. Een taalmodel is getraind op tekst tot een bepaald moment en geeft daarna antwoord uit wat in die training is blijven hangen. Dat is niet actueel, het bevat geen link, en je kunt er niet op sturen. Als een model jouw bedrijfsnaam uit zichzelf noemt, is dat mooi meegenomen, maar het is geen plek waar je aan kunt werken.

De tweede route is ophalen tijdens het gesprek. De assistent doet een of meer zoekopdrachten, haalt een handvol pagina’s op, leest ze en schrijft daaruit zijn antwoord, met verwijzing naar de pagina’s die hij gebruikt heeft. Dít is de route waar bronvermeldingen vandaan komen, en die route heeft twee stappen die allebei moeten lukken: je pagina moet in de zoeklaag gevonden worden, en hij moet daarna opgehaald en gelezen kunnen worden.

Daarom is klassieke vindbaarheid geen apart project naast AI-vindbaarheid. Wat de zoeklaag niet vindt, komt ook niet in het antwoord.

Kunnen de crawlers van AI-bedrijven jouw site lezen?

Dat moet je nakijken, want het antwoord is vaker nee dan mensen denken. Controleer het op drie plekken.

1. Je robots.txt. Ga naar jouwdomein.nl/robots.txt en kijk welke user agents er genoemd worden. Een tegel van een bouwer die “AI-scraping blokkeert” is de laatste jaren geregeld standaard aangezet. De crawlers zijn niet allemaal hetzelfde:

Het onderscheid tussen die eerste drie is het belangrijkste dat je hiervan onthoudt. Je kunt een crawler die voor training komt weigeren en tegelijk de crawler toelaten die de zoekindex vult waaruit citaten gekozen worden. Dat is een besluit dat je bewust neemt, niet iets wat je bouwer voor je aanvinkt.

Let op de uitzondering bij Google: Google-Extended gaat over de Gemini-producten en niet over gewone Google-zoekresultaten. De AI Overviews in het zoekresultaat lopen via de gewone Googlebot. Wil je daar niet in voorkomen, dan regel je dat met de snippet-instellingen, en dan verlies je ook je gewone zoekfragment. Dat is voor de meeste bedrijven geen ruil die je wilt maken.

2. Je firewall of CDN. Dit houdt meer bots tegen dan robots.txt. Bot-beschermingsprofielen bij hosters en CDN-partijen blokkeren onbekende user agents standaard, met een 403. Vraag je hoster of leverancier een overzicht van wat er de afgelopen maand is geweigerd, of zoek in je eigen serverlogboek op de namen uit de tabel hierboven en kijk welke statuscode ze terugkregen. 200 is goed, 403 en 429 zijn een probleem.

3. Wat er in de kale HTML staat. De vuistregel is dat een AI-crawler pakt wat de server meteen teruggeeft en geen JavaScript uitvoert. Staat je tekst er pas na het laden van een script, dan kan dat betekenen dat de crawler een vrijwel lege pagina ziet. Test het door de pagina op te vragen zonder browser, bijvoorbeeld met curl jouwdomein.nl/pagina in de terminal, en te kijken of je eigen teksten in de uitvoer staan. Dit is precies het soort probleem dat bij zwaar opgetuigde sjabloonsites terugkomt, en het is een van de redenen waarom de afweging in WordPress of maatwerk verder gaat dan smaak.

Welke pagina’s worden geciteerd?

Pagina’s die één vraag stellen en die vraag in de eerste twee zinnen volledig beantwoorden, met een getal erin.

Neem een installatiebedrijf dat warmtepompen plaatst. Een pagina met de kop “Onze duurzame oplossingen” en een alinea over betrokkenheid en vakmanschap bevat niets wat te citeren valt. Een pagina met de kop “Wat kost het plaatsen van een warmtepomp in een woning uit de jaren zeventig?”, die in twee zinnen een bandbreedte noemt en daarna uitlegt waar die bandbreedte van afhangt (afgiftesysteem, isolatiewaarde, groepenkast, binnen- of buitenopstelling), is er precies één alinea uit te halen. Die alinea is wat er in het antwoord belandt, en jouw naam staat eronder.

Praktisch komt het neer op vier dingen:

1. Eén vraag per pagina, in de titel, geformuleerd zoals een klant hem uitspreekt.
2. Het antwoord boven de vouw, niet na drie alinea’s aanloop.
3. Concrete gegevens: bedragen, doorlooptijden, drempelwaarden, merken, maten, werkgebied. Een bijvoeglijk naamwoord wordt niet geciteerd.
4. Een datum die klopt. Antwoorden op prijsvragen worden vaker uit verse pagina’s gehaald. Pas je een richtprijs aan, pas dan ook de datum aan.

Die vorm werkt trouwens net zo goed voor mensen. Het is precies de pagina die een aannemer die ‘s avonds om half elf zit te zoeken het snelst verder helpt.

Wat je buiten je eigen site moet regelen

Een assistent controleert wat hij op jouw site leest tegen wat hij elders over je vindt. Je eigen site is de zwakste bron van de drie, want iedereen schrijft daar dat hij goed is.

Waar het om gaat is consistentie. Dezelfde bedrijfsnaam, hetzelfde adres, hetzelfde telefoonnummer en dezelfde omschrijving van wat je doet, op je Google Bedrijfsprofiel, in de branchegidsen waar je in staat, bij je leverancierscertificeringen, in je LinkedIn-bedrijfspagina en in de vakpers. Staat er op de ene plek “Van Steen Bouw B.V.” en op de andere “Van Steen Bouw & Onderhoud”, dan kost dat je duidelijkheid bij precies het moment waarop een model beslist of het jouw naam durft te noemen.

Je Google Bedrijfsprofiel is daarbij de plek met de meeste invloed per bestede minuut, omdat lokale antwoorden er direct uit putten. Wat daar echt telt staat in Google Bedrijfsprofiel optimaliseren. De machineleesbare kant van hetzelfde verhaal, waarbij je je gegevens ook als gestructureerde data in de pagina zet, staat in structured data voor het mkb.

Hoe controleer je of je genoemd wordt?

Er is geen positie die je kunt opvragen, dus je meet het door het te doen. Reken op een half uur per maand.

1. Schrijf tien tot twintig vragen op zoals klanten ze stellen. Niet “aannemer Zeeland”, maar “wie kan in Terneuzen een bedrijfshal uitbreiden” en “wat kost het vervangen van een plat dak van 80 m2”.
2. Stel elke vraag in ChatGPT, in Perplexity en in Google, in een nieuw gesprek en zonder ingelogd te zijn met een account dat je eerdere gedrag kent. Anders meet je jezelf.
3. Noteer per vraag welke bedrijven genoemd worden en welke pagina’s als bron onder het antwoord staan. Die bronlijst is het waardevolste deel: daar staat letterlijk welk soort pagina wint.
4. Kijk in je serverlogboek of de crawlers uit de tabel hierboven langskomen en welke statuscode ze krijgen.
5. Kijk in je statistieken of er bezoekers binnenkomen met een verwijzing van een AI-domein. Dat zijn er weinig, maar het zijn mensen die al een aanbeveling hebben gekregen.

Doe dit elke maand op dezelfde manier, met dezelfde vragen. De absolute uitkomst zegt weinig, de verschuiving over een paar maanden zegt alles.

Wat je hier niet van moet verwachten

Antwoorden verschillen per gebruiker, per dag en per formulering, dus twee keer dezelfde vraag kan twee keer iets anders opleveren. Niemand kan garanderen dat jij genoemd wordt, en wie dat wel belooft, weet het niet of verkoopt je iets anders. Wat je wel kunt doen is de drie voorwaarden afwerken waarvan je er zelf drie in de hand hebt: bereikbaar zijn voor de crawlers, antwoorden publiceren die te citeren vallen, en zorgen dat je gegevens overal hetzelfde zijn.

Begin vanavond met het goedkoopste deel: open jouwdomein.nl/robots.txt, kijk welke bots je blokkeert, en haal daar de crawlers uit die je zoekzichtbaarheid opleveren. Stel daarna vijf vragen aan ChatGPT die jouw klanten ook stellen en schrijf op wie er genoemd wordt. Wil je zien hoe dat samenhangt met de rest van je online zichtbaarheid, kijk dan op gevonden worden.